Kültür ve Sanat PDF Yazdır

Ordu İlinde Kültür ve Sanat

 

Zengin ve köklü bir tarihi geçmişe sahip olan Ordu ili, derin tarihi birikimini kültür ve sanat etkinlikleriyle günümüze taşıyan illerden biridir. Kültür – Sanat faaliyetlerinin ülkemiz genelinde yeniden dirildiği, sanat topluluklarının ilk tohumlarının atıldığı ve meyvelerini kısa zamanda halka sunulduğu illerin başında gelmektedir.

 

Güzel Sanatların açılımı yapıldığında; “Görsel Sanatlar”(Resim-heykel-mimari-fotoğraf), “İşitsel Sanatlar”(Müzik-Edebiyat), “Ritmik Sanatlar” ( Tiyatro, Sinema, Folklor vb) sanatları içerisine alır. Birde “Pratik Sanatlar” diye bir sınıflama yapılır bunun dışında. Pratik Sanatlar kapsamına girer her türlü el sanatları. Dokumacılık, bakırcılık, ağaç işleri, taş işlemeciliği, sepetçilik, bastonculuk pratik sanatların içerinde bulunanların sadece birkaçıdır.

 

Ordu’da Kültür –Sanat konusunu Güzel Sanatlardan özellikle Tiyatro, Müzik, Resim başlıklarında yoğunlaşarak ele aldık. Pratik Sanatlar içeriğine giren El Sanatları ve El Sanatlarıyla uğraş veren sanatkârlar üzerine ve Halk kültürü üzerine yoğunlaşarak ele alınmıştır. Bu sınıflandırmada Zanaat ve Zanaatkâr olarak tanımlamalara gidilmemesinin nedeni şöyle açıklanabilir.

 

Endüstri çağı öncesinde el işçiliğine dayanan her türden üretim için kullanılan zanaat sözcüğü, ayakkabıcılıktan taşçılığa, seramikçilikten dokumacılığa kadar her türlü etkinliği ifade etmektedir. 20. yüzyıla kadar güzel sanatlar dışında kalan tüm beceriler "zanaat" olarak adlandırılırlar, ikinci derecede bir önem kazandılar.

 

19. yüzyılın ortalarına değin, Türkiye'de de sanat - zanaat ayırımı gibi yapay bir bölümlendirme söz konusu değildir. Batılı anlayışta sanatın, bununla bağlantılı olarak güzel sanatlar kavramının gelişiyle birlikte, aynı tutum ortaya çıkmıştır. Zanaat - Sanat ayrımına indirilen en kesin darbe ise, 1910'lardan itibaren başlayan çabalar sonucunda ortaya çıkmıştır. Günümüzde zanaat kavramı tümüyle değerden düşmüştür. Çağdaş sanat anlayışı estetik içerik taşıyan her tür üretim, mimarlıktan endüstri tasarımına, halıdan seramiğe kadar tüm beceri, tasarımları sanat kapsamı içinde ele almaktadır.

 

 

Ordu’da  Tiyatro Tarihi (K. Coşkun ÇETİNALP)

 

Ordu’nun tiyatro tarihi 1908 yılında sahnelenen, Namık Kemal’in yazdığı ‘Vatan Yahut Silistre’ ile başlar. Daha sonraları, Fevzi Güvemli, Ali Rıza GÜRSOY ve Hamdi Uzman düz mahallede ki kilisenin yanındaki ahşap Rum okulunda, ‘İntibak-ı Milli’ (Ulusal Uyanış) ismli oyunu oynarlar. Cumhuriyetin ilanından sonra, İ. Hakkı GARİPOĞLU ile Ali Rıza GÜRSOY tiyatro çalışmalarına devam edip,  günümüzde İsmetpaşa İlköğretim Okulu olan binada, A. Nuri’nin ‘Sekizinci’, R. Nuri GÜNTEKİN’in ‘istiklal’ve ‘Beş Devir’ gibi oyunlarını sahnelemişlerdir.

 

1932 yılında kurulan Halkevleri ile beraber tiyatro çalışmaları, ‘Gençler yurdu’ ve ‘Spor Yıldızı’ gibi spor kulüplerince de yapılmaya başlanmıştı. 1954 yılında kurulan ‘Kirazlimanı Gençlik Kulübü’, kentin kültür ve sanat hayatına büyük katkılar yapmıştır. Kadir Pekbaş ve Aydın ÜSTÜNTAŞ, bu kulüpte birçok oyun sahneye koymuştur. O günlerde Halkevi başkanı olan N. Senih MAYDA’ da başarılı çalışmaları ile dikkat çekmiştir. Halkevi Geçlik Tiyatrosu’nda da Uğur GÜRSOY yönettiği oyunları Ordu’da sahneledikten sonra Karadeniz turnesi yapıyordu.

 

 1964 yılına gelindiğinde,  ‘Belediye Tiyatrosu’ kurulması için gereken altyapıyı hazırlayan Uğur GÜRSOY ve arkadaşları, Türk tiyatrosunun duayeni, İBŞT. Genel Sanat Yönetmeni Muhsin ERTUĞRUL’u şehrimize getirerek ‘’Ordu Belediyesi Karadeniz Tiyatrosu’nun ilk tohumlarını attılar. Daha sonra, Muhsin ERTUĞRUL’un görevlendirdiği İBŞT. Sanatçısı Ergun KÖKNARın Ordu’ya gelip, yaptığı görüşmelerden sonra, valiliğinde desteğiyle, 19 Haziran 1964 yılında OBKT resmen kurulmuş oldu.

 

Bu güne kadar Uğur GÜRSOY, Aydın ÜSTÜNTAŞ. Mahmut ÇOL, Süleyman ATABEYOĞLU, K. Coşkun ÇETİNALP VE Ali Kemal TANDOĞAN’ın Genel Sanat Yönetmeni olarak görev yaptığı OBKT’de, Ergun KÖKNAR, Tunç YALMAN, Zihni KÜÇÜMEN, Z. DEMİREL, Şahin ERGÜNEY ve Güngör DİLMEN gibi Türk tiyatrosunun ustaları yanında Rezo Beynaşıvili gibi yabancı yönetmenlerde oyun yönetmişlerdir. OBKT’de bu güne kadar 150’ye yakın oyun sahnelenmiş, bu oyunlar Ordunun yanı sıra Bölgemizde, Anadolunun yanı sıra yurt dışında da sahnelenmiştir. 1965, 1985 ve 2004 yıllarında (toplam 3 kez) sahnelenen ‘Keşanlı Ali Destanı’ oyununda, Keşanlı Ali rolünü ayrı ayrı 3 kez canlandıran Mustafa GENCER, OBKT’nin kuruluşundan önce, kurulduktan sonra sahneye çıkmış sanatçımız, 2007 yılında aramızdan ayrılmıştır.                    

 

1991 yılında kurulan Ordu Sanatevi (ORSEV)de kendisine düşen görevi yerine getirip, her sezon en az bir oyunu Ordulu seyircilerle buluşturuyor. 2006–07 yılında sahnelenen, Ülker KÖKSAL’ın yazdığı, Gülseren KÖKSAL’ın yönettiği ‘SACİDE’ ve Cihan ÖKSÜZ-Ferhan ŞENSOY’un yazdığı, Mustafa GENCER ve K. Coşkun ÇETİNALP’ın yönettiği ‘Aşkımızın Gemisi Fındık Kabuğu’ isimli oyunları şu ana kadar yaklaşık 8.500 kişi izlemiştir.

 

 

Ordu Görsel Sanatlar Tarihi

 

Ordu ilini resim sanatıyla bağı çok eskilere dayanır. İnsanların duygu düşünce izlenimlerini dışa vurmanın en etkili yollarından biri olan Resim sanatı yetenekli insanlarımızın fırçasından kaleminden bizlere yıllar öncesine ait duygu düşünce ve izlenimleri aktarması bakımında çok önemlidir. Resim sanatının salt bireysel kendini ifade etmesi yönü dışında toplumsal yaşantının günümüze geleceğe aktarılmasında bir belge niteliği de taşımaktadır. Eserin yapılmış olduğu zaman mekân ve kültürel yapı hakkında bizlere ışık tutması bakımından her zaman resim sanatı milli kültürün gelecek nesillere aktarılmasında hep öncelikli sanat dalları arasında görülmüştür.

 

Ordu ilinin Resim Sanatıyla olan bağı birçok ili kıskandıracak derecede köklüdür.

 

Bu tarih sadece Ordu ili resim sanatının en eskisi değil aynı zamanda Türk resim sanatı içinde önemli 1757'de Ünye'de doğan ve Hattat olarak Osmanlı Sarayında Hattatlık yapan Hattat Mustafa Rakım Efendidir. Öyle ki Onun hat sanatı konusundaki namı tartışmasızdır ve Türk Hat sanatında bir milat bir inkılâp kabul edilir bütün sanat tarihinde ama dahası onun Türk Resim sanatında ilk batılı anlamda resim yapan büyük bir ressam olasıdır. Mustafa Râkım Efendi’nin elinden çıkan kuş (papağan) resmi Türk Resim Sanatının Batılı anlamda ilk realist resmi olarak kabul edilir.  Ayrıca büyük sanatkâr Hattat Mustafa Râkım, Osmanlı Padişahı Sultan 3.Selim’in tahta çıktığını gösteren tablo yapmıştır.

 

Mustafa Rakım Hat Sanatını kendisi gibi hattat olan ağabeyi İsmail Zühtü Efendi’den öğrenmiştir. Büyük sanatkârın eserlerini inceleyen sanat tarihçilerinin genel kanısı figürüst ressam olması harflerin tenâsübü yanında, yazının terkibinde (kompozisyon, istif) de başarı sağlamasına yardımcı olmuştur.

 

Büyük sanatkarla ilgili birçok iltifat vardır sanatını ifade eden ama en güzeli: I.Hakkı BALTACIOĞLU şu sözüdür.

 

“ Bir Sinan Türk mimarlığında, bir Michelange heykeltıraşlıkta ne yapmışsa daha çoğunu Râkım yazıda yapmıştır.”

 

Ordulu bir büyük sanatkâr ise Hattat Mustafa Rakımın ağabeyi aynı zamanda hocası olan İSMAİL ZÜHDÜ EFENDİ dir. Hat sanatı dışında onunda eserlerinde resim sanatının izleri görülmekte ve Türk hat ve resim sanatının eşsiz eserleri arasında yer almış ve o nadide eserleri günümüze kadar korunarak ulaşmıştır. İsmail Zühdü Efendi'nin 'leylek besmele' olarak bilinen levhası, resme benzer hatların en önemlilerinden biridir. İslamiyet'in insan resmi çizimini yasakladığına inanılmasıyla, bazı hattatlar istiflerini resim şekline sokarak yazmışlardır. İsmail Zühdü'nün döneminin çiçekli tezhibiyle çerçevelenen ve içerisinde Kâbe'nin bir tasvirinin de yer aldığı bu çok önemli levhası şimdi Topkapı Sarayı Müzesi'nde saklanıyor.

 

Ordulu bir diğer sanatkâr bir büyük usta ise MEHMET RIFAT ATAOĞLU’ dur.

 

On parmağında on marifet olarak yaşadığı dönemde tanımlanan eğitimci ATAOĞLU, Güzel sanatların her dalında birbirinden eşsiz eserler bırakmıştır bizlere. Ordu Resim sanatında önemli bir yere sahip olan Ressam Mehmet Rıfat ATAOĞLU hat, kakma ustası şair ve musikişinas gibi çok yönlü bir sanatkârdır. Hayatını ve eserlerini bizlere ulaşmasını “Dedem Mehmet Rıfat ” isimli bir kitapta toplayarak Ordu ilinin resim sanatına ışık tutan önemli bir kaynak eser olarak ta kabul edilebilecek Uğurcan ATAOĞLU tarafından dedesi atfen çıkarmıştır.

 

1885–1937 yılları arasında yaşamış olan ATAOĞLU, Ordu ilinde resim sevgisini öğrencilerine aşılayarak yetenekli birçok kişinin resim sanatına kazandırılmasında en önemli isimlerin başında gelir. Atatürk’ün Ordu ilini ziyaretleri anısına 19 Eylül 1924 tarihinde altınla işlediği bir baston yaparak Atatürk’e armağan etmiş iltifatlarına mazhar olmuşlardır.

 

Birçok yağlıboya eseri dostlarında ve ailesinde özel koleksiyonda mevcuttur. Portrelerindeki realizm ve peyzajlarındaki izlenimcilik etkisi renk kullanımı ve kompozisyon kurgusuyla eserleri günümüze sanatı hakkında sağlam bilgiler vermektedir.1933 tarihli denizden Ordu görünümü “Güzel Ordu” isimli tablosu hem tarihsel bir belge hem de panoramik iyi bir peyzaj örneğidir.

 

1941 yılında Ressam Refia EDREN Kültür Bakanlığının “Yurt Gezileri” kapsamında Ordu iline görevlendirilmiş “Resim Sanatı” konulu bir konferans vermiş ve Ordu ili ile ilgili yaptığı sekiz adet yağlıboya çalışmasını Ordu Halkevinde sergilemiştir. 

 

Ordu’da ilk sayılabilecek bir başka sergi ise 1 Eylül 1948 yılında açılan sergi Ordu Halkevi binasında izleyicilerin beğenisine sunuldu. Sergi Güzel Sanatlar öğrencisi genç ve gelecek vadeden Ali ÜSTÜNTAŞ’ a aitti ve çok beğeni topladı. Sergiyi gezenlerin düşüncelerini yazdığı izlenim defteri o yıllara ait insanların sanatkâr ve eserleri hakkında yazılmış birbirinden değerli birçok yazıyı içermektedir. Ordu peyzajları yanı sıra modern resim sanatının en güzel örneklerinin sunulduğu sergi kişisel sergi olarak Ordu’lu bir ressama ait olması bakımından başka bir ilk olmuştur. Yapmış olduğu çalışmalar ailesinin ve yakın dostlarında özel koleksiyonlarında bulunmaktadır. Ali ÜSTÜNTAŞ aynı zamanda bir sinema sanatçısı olarak ta Türk Sinema tarihinde başarılı filmlerle isim yapmıştır. Çok yönlü sanat zekâsıyla herkesi kendine hayran bırakan eserler üretmiş ancak sanatının ve hayatının baharında 1960 yılında hayatını kaybetmiştir.

 

Ordu ilinde Resim sanatına emek vermiş ve birçok esere imza atmış önemli isimlerden biride Ahmet Ziya ÇİZENEL’ dir. İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi mezunu ÇİZENEL, 1950 li yıllarda Ordu Lisesinde Resim öğretmenliği yapmış birçok gence resim sevgisi aşılamıştır. Ordu iline ait birçok yağlıboya resmi çalışmıştır. Günümüzde bazı çalışmaları; Devlet Güzel Sanatlar Galerisi, Halk Eğitim Müdürlüğü ve Ticaret Sanayi Odasında mevcuttur. Ordulu ünlü simaların Portrelerini ve İlin kültürel yaşantısı hakkında bilgiler sunmaktadır günümüze kalan resimleri.

 

Yine Ordu ilinde Resim sanatına büyük katkıları olan sanatkârlardan bir diğeri ise O. Adnan KOCABAY’ dır. Güzel Sanatlar mezunu olan KOCABAY, Ordu ilini önemli simalarını portreleri ve Ordu konulu eseler vermiştir. En öneli eserlerinden biri Ordu Müzesindeki Atatürk Portresidir. Sanatçıya ait bazı eserler özel koleksiyonlarda ve Devlet Güzel Sanatlar Galeri arşivinde bulunmaktadır. KOCABAY 1945 yıllarda Fotoğraf sanatıyla ilgilenmiş ve siyah beyaz baskıları renklendirme çalışmaları yaptığı da bilinmektedir.

 

Ordulu ressamların en üretkenlerinden biride Ressam Mehmet Rıfat ATAOĞLU’ nun öğretmenliğini yaptığı Dursun UZMAN’ dır. Resim öğretmeni ATAOĞLU tarafından yağlıboya çalışmalarına yönlendirilen Dursun UZMAN, Ordu iliyle ilgili yüzlerce tabloya imza atmıştır. Renk kullanımı seçtiği konular ve kompozisyon kurgusuyla çok başarılı eserler bırakmıştır bizlere. Hayatı boyunca resme tutkuyla bağlanan sanatçı dört kişisel, on karma sergiye katılmıştır. Bir süre kendi atölyesinde ve ORSEV’ de resim kursları vermiştir. Ordu ilini adım adım resimleyen ressam, resim sanatına olan tutkusunu ömrünün son günlerine kadar sürdürmüş, ölümünden sonra resimlerinin birçoğu çocukları tarafından Ordu Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi’ne bağışlanmıştır. Resimlerinin bakımı yapıldıktan sonra OBKT fuayesinde eserleri satışa sunulmuş ve elde edilen gelirle ve ailenin maddi katkılarıyla Güzel Sanatlar Lisesinde bir atölye yapımı için bağışlanmıştır. Bugün “Dursun Uzman Resim Atölyesi”  Ordu’nun genç yeteneklerinin yetişmesinde katkı sunmaya devam etmektedir.

 

1985 yılında Kültür Bakanlığının isteği üzerine ünlülerin ressamı olarak bilinen Rahmi PEHLİVANLIOĞLU Ordu ilinin doğal ve kültürel yapısını ele alan resim çalışmaları yapmış ve Kültür Bakanlığına teslim etmiştir.

Ordu Resim sanatının gelişimine katkıda bulunanlardan biride Talip SEZER’ dir. Ordu Devlet Güzel Sanatlar Galerisi müdürlüğü yapmış olan SEZER Güzel Sanatlar mezunudur. Çalışmaları dışında Ordu ilinin Resim sanatına bakışına olumlu birçok çalışmada hizmeti geçmiştir.

 

Güzel Sanatlar kapsamına giren diğer bir sanat dalı ise Fotoğraf Sanatı’dır. Ordu ilinde Fotoğraf sanatının tanıtılması, geliştirilmesi ve yaşatılması için çok emek veren ve bugün eserleriyle birlikte isimleri yaşayan Temel UZLU ve Mehmet BALKAN en önemli şahsiyetlerdir.

 

Ordu iline ait en eski fotoğrafları onların imzalarını taşımaktadır. Geçmişten günümüze panaromik bir tarihsel süreç onların eselerinde görülebilir. Hem tarihsel bir belge niteliği yanında hem de Fotoğraf Sanatının ilkleri arasında isimlerini unutmamamız gereken önemli sanatkârlardırlar.

 

Günümüzde OFSAD kapsamında veya bağımsız Fotoğraf Sanatıyla ilgilenen birçok kişi bulunmaktadır. Sergilerle ve Ulusal Yarışmalarda seslerini duyuran çok başarılı çalışmalar yapmaya devam etmektedirler.

 

Ordu ili birçok sanatçı yetiştirmiş birçoğu günümüzde halen önemli eserler üretmekte ve ilde farklı mekânlarda sergilenerek sanatseverlerle buluşturulmaktadır.

 

 İlde ve Ülkemizde Resim çalışmalarıyla tanınmış ve Resim çalışmalarını sürdüren ressamlarımızdan bazıları şunlardır. Behire TERCAN, Zehra ARAL, Emin ÖZTÜRK, Gülay BİRBEN, Melek ÖZBAY, Ayşegül ONUR, Ahmet Onay AKBAŞ, Erdem ÜNVER, Ünal KUŞ, Alev AKÇAY, Metin Gönül, Sadık KARAMUSTAFA, Onay AKBAŞ, Şükriye DİLMEN ve ismini yazamadığımız birçok ressam Ordu ilinin önemli sanatçılarındandır.


Ordu'da doğup büyümüş, Uluslararası alanda büyük üne sahip olmuş Ressam Onay AKBAŞ ;( 1964'te Fatsa'da doğan sanatçı, 1979-80 yılları arasında Kastamonu Abdurrahman Paşa Lisesi'ni bitirdi. 1984-85 yıllarında da Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Resim-İş Bölümü'nü bitirdi ve ardından 1985-87 yılları arasında profesyonel ressam olarak İstanbul'da çalıştı. 1987-88'de İzmir Maltepe Askeri Lisesi'nde çalıştı. 1988'den bugüne dek Paris'te kendi atölyesinde çalışmaktadır.)

Ordulu sanatkârların ulusal ve uluslararası camiada bugün tanınmış en önemli simaları ünlü karikatürist Gürbüz Doğan EKŞİOĞLU ve yine Yüksek Mimar ve Karikatür sanatçısı Salih MEMECAN sayılabilir. Fotoğraf sanatında Atlas dergisi fotoğrafçısı Hakan Öğe diğer ünlü bir isimdir ORDU ilinin ismini uluslararası sanat camiasında duyuran.

 

Günümüzde Resim çalışmalarını amatör olarak sürdüren birçok kişi ve grup bulunmaktadır. “Sanat Dostları Gurubu , “Beşibiryerde(Döt artı Bir) Gurubu”, ve “GrupArt”  bilinenleler arasındadır.

 

Bunun dışında Ordu Belediye Konservatuarı Resim kursu ve 2007 yılında resmileşen AZDUR Sanat Kulübü bünyesinde resim çalışmaları yapılmakta ve çalışmalarını sergilerle resim severlere sunmaktadır.

 

Yapılan çalışmalar ve il dışından gelen sergiler için Devlet Güzel Sanatlar Galerisi, Orsev salonu, Taşbaşı Kültür Merkezi, Ordu Belediye Karadeniz Tiyatro Fuayesi ve Atatürk Kültür Merkezi Fuayesi olarak gösterilebilir.

 

Ordu Belediyesi; uzun yıllardır düzenlediği “Altın Fındık Şenliği” kapsamında birçok resim ve fotoğraf sergisinin açılmasına özel bir önem vermiş Görsel Sanatların halka ulaştırılmasında etkin bir görev üstlenmiştir. Ayrıca Ordu Belediyesi; İl genelinde açılan resim sergilerinden eserler satın alarak hem sanatçılara destek vermekte hem de Belediyenin bir koleksiyonu oluşturma çalışmaları yapmaktadır.

 

Ordu’da bir başka koleksiyoner ise elinde birçok eski fotoğraf ve ressama ait eserler bulunduran  “Ordu Kültür Evi” sahibi ve OFSAD (Ordu Fotoğraf Derneği) kurucusu Mürsel ENGİN’dir. Ordulu birçok fotoğraf ve resim sanatçısının eselerlerinin yanında birçok kültürel değer taşıyan ürünlerin topladığı ve sergilendiği “Ordu Kültür Evi” araştırmacılar için güzel bir ortam sunmaktadır. 

 

Günümüzde Resim sanatı eğitimi veren Ordu Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi; İl ve ilçelerdeki yetenekli öğrencileri sınavla alarak Sanat Eğitimi ile ilgili bölümlere yönlendirmektedir.

 

2000 yılında eğitim- öğretime başlayan Güzel Sanatlar Lisesi, ülkemizin en seçkin üniversitelerinin Sanat Eğitimi Bölümlerine birçok öğrenciyi kazandırarak; Ordu ilinin gelecekteki sanatkârlarının keşfedildiği ve yeteneklerini geliştirdiği en önemli adres durumundadır. İlde ve Türkiye genelindeki birçok ödül kazanarak başarılarını tescillemiştir. Yıllık ortalama 10 yakın Resim sergisi ve organizasyonu gerçekleştirerek Ordu’da tam bir Sanat Merkezi durumundadır.

 

İl Merkezindeki bir başka eğitim kurumu ise Bilim Sanat Merkezi’dir. Bilimde ve Güzel Sanatlarda yetenekli çocukların keşfedilip üst eğitim kurumlarına yönlendirmektedir. Birbirinden yetenekli çocukları geleceğe hazırlayan bu seçkin eğitim kurumu; genç yeteneklerin kaybolmaması ve geliştirilmesiyle ilgili yoğun çalışmalar yapmaktadır.

 

Bunların dışında Ordu ilinde resim sanatının yaşatılması, geliştirilmesi ve teşvik edilmesi amacıyla özellikle; “Ordu Valiliği”, “İl Milli Eğitim Müdürlüğü”, “Ordu Belediyesi” dışında “Ordu Sanat Evi” (Orsev), “Mimarlar Odası” gibi sivil toplum kuruluşları yarışmalar düzenleyerek Görsel Sanatların gelişiminde önemli bir katkılar sunmaktadırlar.

 

Ordu ili Görsel Sanatlar (Resim-Heykel- Fotoğraf- Karikatür) Yıllık Ortalama Sergi Sayıları

 

Devlet Güzel Sanatlar Galerisi

 Orsev salonu

Taşbaşı Kültür Merkezi

Ordu Belediye Karadeniz Tiyatro Fuayesi

Atatürk Kültür Merkezi Fuayesi

Açık

Hava

Sokak Sergisi

Okul ve Diğer Mekanlar

10–12

5–6

2–3

3–4

2–3

5–6

8–10

 

Birçok Güzel Sanatlar Akademisinde öğretim görevlisi olarak görev yapan Ressam, Grafiker, Mimar ve Fotoğraf Sanatçısı ve ismini zikredemediğimiz sanatkâr Ordu ilinin gurur tablosunda yer alır. 

 

 

Ordu Belediye Konservatuarı

 

Türk kültürünün temel unsurlarından olan sanatın her türünü icra etmek, geliştirmek, yaymak ve toplumun bütün kademelerine sevdirmek amacıyla Ordu Belediye Konservatuarı 29 Ekim 1996 yılında Ordu Belediyesi bünyesinde kuruldu ve öğretimine başladı.

 

Türk müziği, tiyatro ve halkoyunları olarak üç ayrı sanat dalıyla yola çıkan Belediye konservatuarı 1996 yılında kayıtlı 145 öğrenci ile eğitime başladı.

 

Musiki aletlerinin kullanılmasını öğretmek, ustaca çalınmasını sağlamak, bölge halkının sahne sanatı gereksinimlerini karşılamak üzere, yerleşik tiyatroda oyunlar sahneleyerek ve halkoyunları ekipleri oluşturarak Ordu yöresi ve çeşitli yöre oyunlarının halkımıza tanıtılmasını sağlamak için kurulmuştur.

 

Ayrıca kuruluş amaçlarından olan; Kültür-Sanat ve Folklor dallarında araştırma yapılmasının sağlanması bu çalışmaları yapacak kişi ve kuruluşlara maddi ve manevi destek olunması konusunda etkin çalışmalar yapmaktadır.

 

Ordu Belediye Konservatuarı bu güne kadar başlattığı eğitim maratonu sonucu öğrencilerin yetenekleri çerçevesinde halkımıza ve yılsonu etkinlikleri olarak konserler, tiyatro oyunları, resitaller, şiir dinletileri, halk dansları ve de çeşitli gösterilerle sahne etkinliklerini sunmaktadırlar.

 

Ordu ve çevre ilçelere yapılan konserlerle, tiyatro oyunlarıyla, halk oyunlarıyla ve de çeşitli sanatsal faaliyetlerimizle halkımızın, öğrencilerimizin bilinçlendirilmesi, kültürel birikimine katkı sağlanmasını hedef olarak seçmiş ve bu hedefini gerçekleştirme azmini göstermiştir.

 

Türk müziği, tiyatro ve halkoyunları olarak üç ayrı sanat dalı ile 1996 yılında 145 öğrenci ile faaliyete başlayan ORDU BELEDİYE KONSERVATUARI bugün itibarıyla: Tiyatro, Halkoyunları, Türk Müziği, Resim, Türk Sanat Müziği - Türk Halk Müziği Çocuk Koroları, Şan Dersleri, Enstrüman Dersleri ile 500 öğrenciye sanat eğitimimi eğitime vermektedir.

 

Ayrıca; Yaratıcı Drama, Diksiyon, Halk Oyunları, THM, TSM, yetişkinler bölümlerimizde üniversite mezunu öğretmenler ve çeşitli kuruluşlarda çalışan kesimlerden kişilerin rağbet göstermesi ve de her faaliyetlere katılarak destek vermeleri de bir gelişimin göstergesidir.

 

 

Ordu Belediye Karadeniz Tiyatrosu (OBKT)

 

Kültür ve sanat olaylarının yurdumuzda ilk başlatıldığı, sanat topluluklarının ilk organize edildiği illerden biridir. Şehir Tiyatroları kapsamında İstanbul Şehir Tiyatrosu ve Bakırköy Şehir Tiyatrosundan sonra Türkiye’de kurulan üçüncü Şehir Tiyatrosu Ordu Belediye Karadeniz Tiyatrosu’dur.

 

İlimizde ilk tiyatro faaliyeti 1908’de 2. Meşrutiyetin ilanını müteakip, halkı aydınlatmak amacıyla “ Vatan Yahut Silistre” adlı esrin sahnelenmesiyle başlamıştır.

 

Milli Mücadelenin başladığı 1918–1919 yıllarında gençlik daha güçlü bir şekilde tiyatro alanında faaliyet göstermiş, 1920 yıllarının başlarında Milli Inkılab-ı İçtimai-i Kulübü adıyla bir cemiyet kurmuşlardır. 1924 yılında Ordu İdman Yurdu Kulübü kurulmuş, sportif faaliyetleri yanında tiyatro faaliyetleri de yapmışlardır.  Daha sonra kurulan “ Gençlik Yurdu”, “Spor Yıldızı” kulüpleri de sporun yanında tiyatro ile de meşgul olarak İlimiz tiyatrosuna önemli katkılar sağlamışlardır.

 

1961 yılında Gençlik Tiyatrosu’nun kurulması ilimiz tiyatrosuna farklı bir boyut kazandırmıştır. Tiyatronun büyük ismi Muhsin ERTUĞRUL’ un Ordu’ya davet edilmesi ve onun katkılarıyla 19 Haziran 1964 tarihinde “ ORDU BELEDİYE KARADENİZ TİYATROSU” kurulmuştur.

 

4 Şubat 1965 'de perde R.Nuri GÜNTEKİN'in “HÜLLECİ”oyunu ile açılır. İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatrosundan Ergun Köknar ile eşi Suna Pekuysal bu oyunda görev alırlar. Ergun Köknar Tiyatronun ilk genel sanat yönetmenidir. Hülleci oyununu hem yönetir, hem de oynar.

 

Kuruluşundan itibaren kesintisiz bir şekilde diğer bölge illerinde de faaliyet gösteren O.B.K.T. çok sayıda oyun sahneye koymuş, halkımızın kültürel hayatında müspet bir rol oynamıştır. Yurdun çeşitli yerlerinde tiyatro sanatının yaygınlaştırılması, sevdirilmesi ve benimsetilmesinde büyük katkısı olmuştur. Yine Türkiye genelinde organize edilen birçok şenlik ve yarışmalara davet edilmiş, çeşitli ödüller almıştır.

 

 Bugüne kadar birbirinden harika 115 oyunla yarım milyon izleyiciden fazlasına Tiyatro keyfi yaşatan Ordu Belediye Karadeniz Tiyatrosu “Ayrıklar” isimli oyununu 50 kez sahneleyerek önemli bir başarıya imza atmıştır. Ayrıca İzmir Karşıyaka Belediyesinin düzenlediği Türkiye Amatör Tiyatrolar Buluşmasında; Türkiye üçüncülüğü elde ederek ulusal alanda başarısını tescil ettirmiştir. 



2009 YILI İL VE İLÇELER TİYATROLAR İSTATİSTİKLERİ

SIRA NO
TİYATRO ADI
KOLTUK SAYISI
SEYİRCİ SAYISI
1
OBKT /MERKEZ
209
50.489
2
ORSEV/MERKEZ
KİRALIK OYNUYOR
3.000
3
OKSAD /MERKEZ
KİRALIK OYNUYOR
5.698
4
KIVILCIM TİYATROSU/FATSA
KİRALIK OYNUYOR
1.200



2009 YILI İL VE İLÇELER SİNEMA İSTATİSTİKLERİ

SIRA NO
SİNEMA ADI
KOLTUK SAYISI
SEYİRCİ SAYISI
1
AFM MİGROS / MERKEZ
211
51.937
2
CİNEVİSİON / MERKEZ
413
42.335
3
CİNEWORLD / MERKEZ
361
53.457
4
ÜNYE BELEDİYESİ/ÜNYE
184
8.370
5
FATSA CİNEVİSİON / FATSA
275
22.507

El Sanatları

 

El Sanatları insanoğlu var olduğundan beri tabiat şartlarına bağlı olarak ortaya çıkmıştır. İnsanların ihtiyaçlarını karşılamak, örtünmek ve korunmak amacı ile ilk örneklerini vermiştir. Daha sonra gelişerek çevre şartlarına göre değişimler gösteren el sanatları, ortaya çıktığı toplumun duygularını, sanatsal beğenilerini ve kültürel özelliklerini yansıtır hale gelerek "geleneksel" vasfı kazanmıştır.

 

Geleneksel Türk El Sanatlarını; halıcılık, kilimcilik, cicim zili, sumak, kumaş dokumacılığı, yazmacılık, çinicilik, seramik-çömlek yapımcılığı, işlemecilik, oya yapımcılığı, deri işçiliği, müzik aletleri yapımcılığı, taş işçiliği, bakırcılık, sepetçilik, semercilik, maden işçiliği, keçe yapımcılığı, örmecilik, ahşap ve ağaç işçiliği, arabacılık vb. sıralanabilir.

 

El Sanatları, Etnografya’nın inceleme alanına girer. Etnografya, insan topluluklarının yaşantı biçimleri içinde ürettikleri her türlü kullanımlık eşya araç gereç ve ürünü inceleyen ve betimleyen bir bilim dalıdır.

 

Etnografyanın bir alt birimi El Sanatları terim olarak “El tezgâhlarında bir yardımcı araç kullanarak elle yapılan işlerin tümü” diye tanımlanmaktadır. Bunun dışında “El Sanatları; evde aile üyelerinin yardımıyla veya sanatkâr atölyesinde çırak yardımıyla yapılan işler” olarak ta tanımlanabilir.

 

El Sanatları üretimini belirleyen ve gelişimini etkileyen en önemli etkenler şunlardır:

 

o Birbirinden farklı nitelikli hammaddelerinin bulunduğu farklı coğrafi koşullar,

o Hammaddeden yararlanma tekniği, bilgisi ve becerisi

o Toplumun başka toplumlarla kültürel etkileşimi

o Araç-gereç teknolojisinin gelişimi, el sanatlarını etkileyen etmenlerdendir.

 

Bunun dışında El Sanatlarını gelişim, oluşum ve tercihleri etkileyen unsurlarda vardır:

 

İklim, akarsu ve deniz varlığı, bitki örtüsü, tarım ve hayvancılık,  sosyal kültürel yapı ve gelenekler el sanatlarını etkiler gelişimine ve oluşumuna yön verir.

 

El Sanatları bir toplumu ayakta tutan en önemli kültürel miras olarak kabul edilmesinin dışında;

 

o Kişilerin ruh yapısını yansıtır

o Kişilerin tutku ve beğenilerini ortaya çıkarır

o Aile ekonomisine katkı sağlar

o Geleneklere bağlı özellikler taşıyarak gelecek kuşaklar arasında kültür köprüsü görevi üstlenir ve toplumun öz değerlerini içeriğinde korur.

 

El sanatlarını belirleyen, oluşum ve gelişimini etkileyen etmenler; Ordu ilindeki el sanatlarına da yön veren temel unsurlar olarak göze çarpmaktadır. İlin; iklimi, coğrafi yapısı, bitki örtüsü tarım ve hayvancılık uğraşları, akarsu ve deniz varlığı veya gelenek görenekleri el sanatlarına yansımıştır. Örnek olarak Fındık tarımı el sanatlarını öylesine etkilemiştir ki;  sürgünü sepet olmuş bazen, bazen fındık dalları en estetik bir dile bürünmüş bir başka el sanatında bazen biçimi tasvir edilmiş bir oyada, kilimde veya bir süslemenin temel öğesi olarak kullanılmıştır. Bunun gibi Ordu ilinde el sanatlarını belirleyen ve etkileyen temel unsurların izlerini görmek mümkündür.

 

Kültür Bakanlığının El Sanatları araştırmasında Ordu ili ağaç işçiliği ve baston yapımıyla ön plana çıktığı belirtilmektedir. Ağaç işçiliğindeki öncülüğü İlin sahip olduğu zengin orman örtüsü ve yaşayış biçimiyle örtüşmektedir.

 

İlde çeşitli kollarda süregelen el sanatlarında kullanılan hammaddelerin tamamı el sanatlarıyla uğraşan ustalar tarafından yine yaşamayış oldukları çevreden temin etmektedirler. El sanatlarının çeşitliliği Ordu ilinin iklim yapısı, bitki örtüsü, deniz ve akarsu varlığının yanında insanların kişilikleri günlük yaşantı ve iş uğraşlarıyla yakından ilişkili olduğu gözlenmektedir. Ordu ilinin yerel halk sanatların, el sanatları ve zanaatkârları ilin coğrafi yapısının önemli bir etken olduğunu da belirtmek gerekir. Deniz seviyesi iki bin metre civarındaki rakımları farklı coğrafik koşullar zengin bir topoğrafik yapı görünür ve el sanatlarını çeşitlerini yapım ve kullanılan araç gereç ve tekniklere yansıması belirgin olarak gözlemlenebilir.

 

 

Ordu’da El Sanatları:

 

El Sanatlarında Ordu ili öylesine büyük zanaatkâr ve sanatkârlar yetiştirmiştir ki yaptıkları ürünlerin alıcıları, onların isimlerini uluslar arası platformda duyulmasını sağlamış ve ilimizin isminin duyulmasına çok önemli katkı sağlamışlardır.

 

Bu sanatkârların en ön planda olanlardan biri, klarnetleri en güzel notaları müzik severlere sunan ve en büyük klarnet ustalarının mutlaka tercih ettiği Ahmet ÖZDEMİR ustamızdır. Ünlü sanatçıların Klarnetleri onun; abanoz, bafon ve zeytin ağacına biçim veren, nefes veren usta ellerinden çıkmıştır. Çalışmalarını kendi atölyesinin bulunduğu Merkez Bayatı köyünde sürdürmektedir. Yapmış olduğu birbirinden değerli klarnetler en ünlü müzisyenlerin tercih ve taltifleriyle ustalığını ispatlamıştır bütün müzik camiasında. Yine klarnet yapımıyla uğraşan Salih ÖZDEMİR birbirinden güzel klarnetleri yaparak ilimizde isim yapmış diğer bir el sanatları ustasıdır.

 

Mustafa Sabri GÖZÜKAN ustanın ellerinde fındık dalları yeniden hayat bulur. Onun sanatı öylesine muhteşemdir ki tasarımları öylesine özgündür ve öylesine ona hastır ki bir başka el onun eserlerini bırakın yapmayı taklit bile edemez. Emekli olduktan sonra başladığı el sanatları uğraşı birbirinden değerli onca eser üretmesine bir engel değildir. İlerlemiş yaşına rağmen taşları yontar onlara yöresel ve ulusal simgeler işleyerek özgün tasarımlara dönüştürür. Bazen üç boyutlu bir ürün olur bazen taşlar bir takıya dönüşür onun maharetli ellerinde. Yapmış olduğu hiçbir çalışmayı bir daha tekrar etmez ve hep bir başka özgün tasarım için yeni arayışlara girer. Kültür Bakanlığından ödülü bulunan GÖZÜKAN usta Ordu El Sanatlarının kuruluş aşamasında da bulunmuştur. Fındığın yeni sürgünlerinden ördüğü sepetler, sele, vazo, çerçeve veya dekoratif sandıklar hepsi kendine has ve birbirinden mutlak farklılık göstertir.

 

Gölköy ilçesinde Kamil DOĞAN’ ın yapmış olduğu nefesli sazlar özellikle “kaval ve ney’i” en güzel sesler verir, en güzel ezgi olur türkülerimize. Ağaç işçiliğini en güzel örnekleri onun usta ellerinde biçimlenir, en büyük sanatçıların nefeslerinden kulaklarımıza ve yüreğimize kadar ulaşır Kamil DOĞAN’ın ellerinden çıkan müzik aletleri.

 

El Sanatkârlarını bir birlikteliğe kavuşturmakta en büyük emeği verenlerin başında sayılan ve bugün El Sanatları Derneği (ELSAN) başkanlığını sürdüren İhsan GÜRDAL’dır.

 

İhsan GÜRDAL neredeyse bütün hayatını El Sanatlarının yaşatılması ve gelişimine ayırmıştır. Ahşap yakma tekniği ile yaptığı birçok tablosu birbirinden en nadide eserler onun maharetli ellerinden çıkmıştır. Çalışmalarında bazen yöresel figürler; fındık, horon, balık yeniden binlerce küçük nokta yakma tekniğiyle ahşap yüzeylerde ölümsüzleşir. Birçok çalışmasında dekoratif özellikler taşıması karşın bazı çalışmasında ise evrensel konular işlemektedir. Çalışmaları kendisi kadar ordu ilini de tanıtmıştır. Çalışmalarını İl merkezinde kendi atölyesinde sürdüren İhsan GÜRDAL, son dönem çalışmalarında ağaç kesme ve yakma(dağlama) tekniğini birleştirerek özgün çalışmalar ortaya koymaktadır. Ordu ilinin turistik olarak tanıtımına yönelik çalışmaları beğeni toplamaktadır.  

 

Ordu ilinde baston yapımı birçok el sanatlarından daha ön plandadır. Birçok el sanatkârı ustası, baston yapımında ulusal ölçütlerde yarışacak düzeydedir. Bu sanatkârların en bilineni Tevfik AKÇAY, Kahraman CEYLAN ve Salih ELİBOL ustalarımızdır.

 

Sanat Enstitüsü torna tesviye bölümü mezunu Ekrem AKDENİZ çalıştığı yıllarda hobi olarak başladığı tahnit denilen ve pek fazla bilinmeyen bir uğraşın tutkunu olur zamanla ise ustası. Ölü kuş veya benzer hayvanların özel yöntem ve teknikle kurutma saklama olarak açıklanan tahnit konusunda büyük bir sanatkâr olarak tanınır Ekrem AKDENİZ. Ama maket ev ve maket gemiler yapımında da kendini ispatlamıştır Ordu ilinin birçok tarihi eserini maketlerini yaparak. Kültürel ve tarihi mirasımızın en önemli eserleri olan Eski Ordu Evleri onun maketleriyle gelecek nesillere aktarmak amacıyla Ordu Belediyesi tarafında satın alınarak Belediye binasında sürekli sergi olarak düzenlenmiştir. Ekrem AKDENİZ’in en ilginç ürünü ise fındık kırmak için tasarlayıp yaptığı fındık kırma aracıdır.

 

İlimizin diğer bir büyük ustası ise Harut ARTUNYUM’dur. Bakır onun ellerine her türlü kullanımlık ev eşyası dışında dekoratif bir süs öğesi bazen bakır kabartma tekniğiyle en güzel tablolara dönüşmektedir. Çalışmaları Ordu ilinin birçok notasında karşımıza çıkar. Estetik kaygısı ve ustalığı her bir çalışmasına yansımıştır. Dekoratif çalışmaları bakıra kabartma tekniğiyle aktarmakta olan “Bakır Altın Olur” onun sanatı sayesinde. Son dönem çalışmalarını özgün kompozisyonlar kurarak oluşturan sanatkâr uluslar arası bir sergi için çalışmalar yapmaktadır. 

 

Ağaç işlerinde birbirinden maharetli eller vardır Ordu ilinde. Ağaç kemençeye dönüşür Öceli köyünde Mustafa ÇABUK ve Perşembe’li Abdullah AY’ın ellerinde sonra horon olur dalga dalga bütün Karadeniz’de. Ağacı kemençeye dönüştüren bir diğer el sanatları ustamız ise Ferhat AKGÜN olarak bilinir.

 

Babasının mesleği fındık kırma taşı yapımı olan ve mesleği bir süre sürdüren Celal KAYA ise teknolojiye yenik düşen baba mesleğini faklı bir biçimde sürdürür Perşembe’nin Saray köyünde. Taşlara yeni betimlemeler yükleyerek heykellere, rölyeflere dönüştü onun sabırlı ve usta ellerinde. Evinin bahçesinde sergilediği birbirinden değerli taş yontu ve çalışmaları ulusal alanda da ilgi odağı olmuştur. Hobi olarak başlayan çalışmalarında naif bir etki sezinlenen taş yontular; kedine has özelliğiyle birçok sergide yer almış ve kısa zaman içinde.

 

İlimizde el sanatları arasında dokumacılık önemli bir yere sahiptir. Birçok ilçede dokumacılıkla ilgili birçok ürünler ortaya konulmaktadır. El Dokuma sınıfına giren; kilim, heybe, kol çantası, çorap, dastar gibi ürünler birçok ailenin geçim kaynağını oluşturur. Ancak burada özellikle Gölköy Kozören dokumaları kültürel açıdan ön plana çıkmaktadır. Türk Kültüründe önemli bir yere sahip olan kilim dokumacılığı Kozören’de motif motif hayat bulur maharetli ellerde. Yine Gölköy ilçesinin Kozören köyünde el örgü ve dokumalarıyla isim duyurmuş bir ustamızda Gürcü KARAKOÇ’ tur. Yine aynı köyde dokumalarıyla isim yapmıştır Muzaffer KARAKOÇ.

 

Gölköy ilçesinde el sanatlarının yaşatılması ve geliştirilmesi için bir dernek oluşumu gerçekleştirilmiş ve çalışmalar daha bilinçli yapılması hayata geçirilmiştir. Bu birbirinden güzel motiflerle bezeli dokumalar Kültür Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri aracılığıyla yurt içi ve yurt dışı piyasalara sunulmaktadır.

 

Saz kültürümüzün simgesidir yüzyıllardır. Saz yapımı en önemli el sanatları arasındadır Ordu ilinde. En güzel sesi vermek için usta eller gereklidir. Saz yapımında birçok ünlü sanatkâr yetişmiştir Ordu ilinde. Bazıları uğraşlarını il dışında sürdürür bazıları ise kendi ilçesinde köyünde büyük bir tutkuyla sürdürür çalışmalarını. Perşembeli saz yapım ustaları Lütfü ALKAN ve Kazım CEYLAN birbirinden güzel bezenmiş sazlarını yıllardır yapmaya devam ediyor.

 

Mustafa SOYLU ve Hamdi SOYLU ustaların uğraş alanı ise beşikçiliktir. Gürgentepe ilçesinin Akören köyündeki bu iki beşik ustası kültürümüzün bir başka unsuru olan Beşik yapımı sürdürürler yıllardır ve büyük bir ustalıkla. 

 

Hediyelik eşyalara Ordu motifleriyle süsleyerek hediyelik eşyalara yöresel bir kimlik ekleyerek Ordu ilinde tanıtımına katkısı olan ve el sanatlarıyla uğraş veren İnci GÜRSOY,  Cihan ATAŞ ve birbirinden güzel çalışmalar yapmaktadır. Ayrıca hediyelik eşyalar ve birçok objenin minyatürünü büyük bir titizlikle ortaya çıkaran Ekrem ŞAHİN’den söz etmek gerekir. 

 

 El sanatlarına gönül verenlerden bir diğeri ise taş işçiliğinin en güzel örneklerini sunar bizlere Erdoğan TATHAN olarak gösterilebilir.

 

İlimiz merkez Taşbaşı mahallesinde kendi evinin bir bölümünü atölyeye dönüştüren ve çalışmalarını sürdüren Doğan AKDENİZ Ordu ili dışında daha fazla tanınmaktadır. Kuş kafesleri onun ellerinde yeniden biçimlenir. Ama esas yapmış olduğu gemi maketlerinden söz etmek gerekir. Dünyaca tanınmış gemileri onca hesapla orantılı olarak küçülterek aylarca uğraş sonunda muhteşem maketlere dönüşür onun titiz ve sabırlı ellerinde. Her biri birbirinden değerli; gemiler, kalyonlar, çektirme tipi deniz araçlarını bazen evler onun maketlerine konu olmuş sonra birer nadide eser olarak ortaya çıkmış. Daha çok il dışında alıcıları onun eserlerine gerçekten yakından takip etmekte ilimizin el sanatlarının tanıtımına çok büyük katkı yapmaktadır.

 

Aybastı ilçesinin Toygar köyünde manda boynuzundan taraklar yapan Hasan YÜKSEL ise kaybolmaya yüz tutmuş bir el sanatını sabırla yaşatıyor. Kültürümüzün gelecek nesillere aktarılmasında en önemli görevi üstlenen el sanatkârlarını saymakla bitmez. Hepsi birbirinden önemli el sanatlarının yaşatılması için emek veren ve ismini yazamadığımız niceleri vardır ilçelerimizde, beldelerimizde ve köylerimizde.  

EL SANATLARI (YÖREMİZE AİT FOLKLORİK GİYSİLİ YAPMA BEBEKLER)  2011

      

             

             

     

    

 

 

El Sanatları Yaşatma ve Geliştirme Derneği (EL-SAN)     

 

İlimizde el sanatlarını geliştirmek, yaşatmak ve gelecek nesillere aktarmak amacıyla 2002 yılında İhsan Gürdal ve Kazım Yeşilyurt’un girişimiyle el sanatlarına gönül veren ustaların bir araya gelmesiyle kuruldu.

Dernek üyeleri ortaya koyduğu el emeği göz nuru eserlerini; il merkezinde Cumhuriyet Meydanındaki El Sanatları Çarşısında sergilemektedir.

 

El sanatları çarşısı Dernek üyeleri ve Belediyenin imkânlarıyla kurulan 8 adet teşhir ve satış reyonundan oluşmaktadır.El Sanatlarına gönül vermiş 60 üyesi bulunan Derneğin; Türkiye’de bu amaçlarla kurulmuş nadir derneklerden biridir.

 

El sanatlarının yaşatılması ve geliştirilmesinde etkin bir görev üstlenen El-San unutulmaya yüz tutmuş birçok el sanatının yeniden canlandırılması ve İlimiz Ordu’nun tanıtılmasında çok önemli bir görev üslenmektedir. İl Kültür Müdürlüğü işbirliği yaparak unutulmaya yüz tutmuş el sanatlarının genç nesillere aktarılması için bir uygulama atölyesi açma çalışması planlamaktadır.

 

El-San üyeleri sürekli teşhir ve satış reyonları dışında zaman zaman il içi ve il dışında el sanatları sergileri düzenlemektedir.

 

 

El Sanatları Ustalarımız

 

Sanatkârın Adı Soyadı

Uğraştığı el sanatı

Yaşadığı yer

Uğur Kurtuluş

Ağaç oyma işleri

Ordu merkez

Doğan Akdeniz

Maket gemi- kuş kafesi

Ordu merkez

Mustafa Sabri Gözükan

Sepet örme ağaç işleri

Ordu merkez

Mustafa Çabuk

Kemençe yapım ustası

Öceli Köyü

Mehmet Hartamacı

Hediyelik eşya

Ordu Merkez

Lütfü Alkan

Saz yapımı

Perşembe

Kazım Ceylan

Saz yapımı

Perşembe

Kamil Doğan

Üflemeli müzik aletleri

Aybastı

Kahraman Ceylan

Baston ustası

Gülyalı

İhsan Gürdal      

Ağaç yakma ve dağlama

Ordu merkez

Harut Artunyum

Bakırcılık

Ordu merkez

Gürcü Karakoç

Dokumacılık- el örgü

Kozören Köyü-Gölköy

Muzaffer Karakoç

Dokumacılık- el örgü

Kozören Köyü-Gölköy

Ekrem Şahin

Ağaç işleri minyatür hediyelik eşya

Ordu merkez

Ekrem Akdeniz

Maket ve Tahnit ustası

Ordu merkez

Celal Kaya

Taş yontu

Perşembe

Ahmet Özdemir

Klarnet yapım ustası

Merkez Bayadı köyü

Abdullah Ay

Kemençe yapım ustası

Perşembe

Hasan Yüksel

Şimşir Tarak

Aybastı Toygar Köyü

İnci Gürsoy

Hediyelik eşya

Ordu merkez

Cihan Ataş

Hediyelik eşya

Ordu merkez

Tevfik Akçay

Baston yapımı

Ulubey

Erdoğan Tathan

Taş işçiliği

Merkez

Mustafa Yıldız

Sepet örme ustası

Perşembe

Mustafa Soylu

Beşik Ustası

Akören- Gürgentepe

Hamdi Soylu

Beşik Ustası

Akören- Gürgentepe

 

 

El Sanatları Sözlüğü:

 

Toplumların, kültürel nitelikleriyle yaşayış biçimlerini dışa vuran en önemli unsurlardan biri de El Sanatlarıdır. El Sanatlarında kullanılan araç-gereç ve ürünler bölgeler arasında farklı biçimlerde söylenmekte bu ise dilimizin zenginliği olarak görülmektedir. 

 

Kültür: Tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde yaratılan bütün maddi ve manevi değerlerle bunları yaratmada, sonraki kuşaklara iletmede kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine egemenliğinin ölçüsünü gösteren araçların tümü,

 

Sanat: Bir duygunun, tasarının ya da güzelliğin anlatımında kullanılan yöntemlerin tümü ya da bu anlatım sonucunda ortaya çıkan üstün yaratıcılık.
 

Zanaatkâr: Belli bir zanaatla uğraşan, bir zanaatı meslek edinen emekçi

 

El Sanatları: El tezgâhlarında bir yardımcı araç kullanılarak elle yapılan işlerin tümü.

 

Baston: Yürürken dayanmaya yarayan ağaç veya metalden yapılan araç, asa.

 

Cicim: Ensiz olarak dokunmuş parçaların yan yana eklenmesiyle oluşan perde ya da örtü olarak kullanılan nakışlı ince kilim.

 

Dekoratif: Dekor olarak kullanılan, süslemeye yarayan, süsleyici, °tezyini.
 

Dağlama: ağaç üzerine kızgın demirle yapılan bir tür resim, yakma resim, °pirogravür.

 

Göcek-Hey-Sepet-Şelek: Fındık ağacının genç sürgünlerinin ( ışkın) inceltilerek örgü gibi örülmesi ile yapılan taşıma aletleridir. Bunların çeşitli boy ve özelliklerine göre göcek, hey ve şelek gibi isimler verilmektedir.

 

Heybe: renkli yün ipliklerden el örmesi ile hazırlanan çantalardır.

 

Işkın: Fındık dallarının genç, yeni sürgünleri

 

İşleme: ipek, yün, keten, pamuk, metal vb. ipliklerle, çeşitli iğneler, uygulama biçimleri aracılığıyla; keçe, deri, dokuma vb. materyaller üzerinde yapılan bezemelerdir.

 

İğne Oyası-İğne Danteli: İğne ve iprişim ipliklerden yapılır, tülbent kenarları, masa örtüsü gibi eşyalar hazırlanır

 

Kakma : Üzerinde açılan yuvalara gümüş, sedef gibi süs maddeleri kakılıp oturtularak yapılan.
 

Kanaviçe: Bez üzerine kanaviçe denilen delikli kumaşlar geçirilip, renkli ipliklerden desenler yapılarak, yorgan, yastık, bohça gibi ev eşyalarının hazırlanmasıdır.

 

Kilim: Döşeme, divan gibi yerlere serilen, genellikle desenli, havsız, kalın, kıl ya da yün dokuma.

 

Kolan: renkli ve desenli olarak halat şeklinde örülen, köylerde sırtta yük taşımak amacıyla kullanılan urganlardır

 

Maket: Yapı, yontu gibi şeylerin taslak durumundaki küçük örneği.

 

Motif: Yan yana gelerek bir bezeme işini oluşturan ve kendi başlarına birer birlik olan öğelerden her biri, örge

 

Minyatür: Bir şeyin küçük ölçekte kopyası ya da benzeri.

 

Şimşir: Şimşirgillerden, yaprakları her mevsimde yeşil kalan, taşlık, çorak bölgelerde kendiliğinden yetişen ya da bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilen bir ağaççık. Bu bitkinin sert, düzgün sarı renkte kerestesi.

 

Tahnit: Özellikle yaban hayatına ait kuş ve farkı ölü hayvanları, bozulmaması için ilaçlama ve farklı tekniklere kullanarak uzun süre saklanabilir şekle dönüştürme.

 

 

Devlet Güzel Sanatlar Galerisi

 

Kültür Bakanlığı, Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü'ne bağlı olarak görev yapan Devlet Güzel Sanatlar Galerileri Müdürlüklerinin kuruluş amacı;

  • Sanatçılarımıza sanat eserlerini sergileme kolaylığı sağlamak,

  • Yetenekli genç sanatçıları desteklemek,

  • Plastik sanatlar zevkini yaymak ve geliştirmek,

  • Plastik sanatlar alanında konferans, açıkoturum, film ve dia gösterileri düzenlemek,

  • Sanatseverlere ve sanatçılara dünya plastik sanatını ve eserlerini tanıtmaktır.

 

Devlet Güzel Sanatlar Galerileri Müdürlükleri, plastik sanatlar alanında öncelikle sanatsal yeterlikli sergiler, yan faaliyet olarak da konferans, açıkoturum, film ve dia gösterileri atölye ve kurs çalışmaları düzenleme yolu ile yaygın bir eğitim sağlayarak, halkımızın sanat zevk ve kültürünü geliştirmek, bu alanda çalışan usta ve genç sanatçılarımızla amatörlere sergileme ve çalışma olanağı yaratmak yönünde çalışmalar yaparlar.

 

Kültür ve Turizm Bakanlığı – İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne bağlı olarak Valilik Binası Zemin katında hizmet veren Devlet Güzel Sanatlar Galerisi; İdari bölümleri, 1 fuaye, 1 ana teşhir salonu, 2 devamlı teşhir salonu bulunmaktadır. Devlet Güzel Sanatlar Galerisi 28 Ekim 1989 tarihinde hizmete açılmıştır. Ayrıca hobi amaçlı resim çalışmaları yapanlara çalışma ortamı sağlayan Galeri, Resim sanatının gelişimine önemli bir katkıda bulunmaktadır.

 

Daha önceki yarışmalar ve farklı etkinlikler sonucunda ülkemizde isim yapmış önemli ressamlar ve ilimizde resim sanatına gönül vermiş sanatkârların eserlerinden oluşan bir zengin bir koleksiyonlar oluşturulmuştur. Her yıl fotoğraf, resim, el sanatları, heykel ve plastik sanatların diğer dallarında sergileme faaliyetlerinde bulunulmaktadır.

 

28 Ekim 1989 tarihinden günümüze kadar 206 sergiyi Ordulu sanatseverlerle buluşturan Devlet Güzel Sanatlar Galerisi, Görsel Sanatların her dalı ve el sanatlarının gelişimi ve tanıtımına önemli katkılar sunmaktadır. 2008 yılından sonra "Güzel Sanatlar Galerisi" geçici olarak devre dışı kalmış ve 2011 yılı itibariyle yapımı tamamlanan "Ordu Kültür Sanat Merkezi"ne taşınmıştır.

 

Güzel Sanatlar Galerisi 2000 – 2008 Sayısal Verileri

YIL

AÇILAN

SERGİ SAYISI

SERGİLENEN ESER SAYISI

İZLEYİCİ

SAYISI

2000

10

546

10.558

2001

11

978

 9.208

2002

16

710

10.769

2003

10

578

  5.470

2004

10

673

 2.570

2005

 7

363

 2.958

2006

 6

200

 1.050

2007

 8

508

 2.167

2008

 9

425

 2.724

TOPLAM

87

4981

47.470

 

 

Ordu Sanat Evi (ORSEV)

 

Ordu ilinin kültür ve sanatına katkıda bulunmak, sanatın her dalındaki eselerin sergileneceği ve sanata ilgili gençlere yönlendirmek ve toplumun sanatsal isteklerine cevap vermek amacıyla 1991 yılında kuruldu.

Sanatın her dalını yaşatmak, sergilemek ve destek vermek amacıyla kurulan ve amacının heyecanını daima canlı tutan; görev ve sorumluluğuyla daima Ordu ilinin sanat merkezi durumundadır. 

 

184 üyesi bulunan ORSEV; Mustafa Gencer, Coşkun Çetinalp ve Günseren Köksal yönetmenliğinde tiyatro çalışmalarını kendi bünyesindeki 100 kişilik sahnesinde sahnelemektedir. Ayrıca farkı illerdeki tiyatro festivallerine davet edilerek Ordu ilinin tanıtımına çok önemli katkıda bulunmaktadır.

 

Tiyatro etkinliklerinin dışında; birçok konuda söyleşi, panel, imza günleri, anma geceleri, halk günleri ve Resim, Fotoğraf ve El Sanatları sergileri gibi çeşitli sanatsal ve kültürel etkinliklerin merkezi durumundaki ORSEV bunun dışında resim ve dans kurslarıyla tam bir sanat merkezi kimliğiyle Ordu şehrinin önemli bir sivil toplum kuruluşudur.

 

Birçok etkinliğin merkezindeki ORSEV sanatseverlerin bir ortak adresi niteliği taşımaktadır.

 

Yılık ortalama 40 a yakın sanatsal ve kültürel etkinliği organize ederek kuruluş amacını gerçekleştiren ORSEV etkinliklerini Sanat Kurulu Başkanlıklarıyla sürdürmektedir.

 

 

Ordu Fotoğrafçıları Derneği (OFSAD)

 

OFSAD 1993 yılında kuruldu. Fotoğrafla ilgilenenlerin birlikte olup Ordu’nun kültür ve sanat yaşamına katkı sağlamak âmâcıya yola çıkılmış, Mürsel ENGİN öncülüğünde bir gurup fotoğraf severle. Üyelerinin çekmiş olduğu birbirinden güzel fotoğraf kareleri sergilerle halka ulaştırıldı.

 

Eski Ordu Fotoğraflarını derleyerek önemli bir kültür hizmeti gerçekleştirmiş olan OFSAD, Fotoğraf Sanatına ilgi duyan kişilere Eğitim seminerleri ve kurslar vererek Fotoğrafın geniş kitlelere ve bilinçli olarak ulaşması için önemli çalışmalar düzenlemektedir. Foto-Safari turları düzenleyerek İl ve ilçelerdeki tarihi, turistik ve kültürel hayattan önemli değerleri günışığına çıkartarak Ordu ilinin tanıtılmasında bir başka büyük görevi başarıyla yapmaktadır.

 

OFSAD; günümüzde fotoğraf amaçlı geziler, saydam gösterileri, fotoğraf sergileri düzenleyerek fotoğraf sanatını yaygınlaştırma ve sevdirmek için çalışmalarına devam etmektedir.

 

 

Ordu Musiki Cemiyeti

 

Ordu ilinin kültürel tarihinde önemli bir rol oynayan Musiki Cemiyeti, 1974 yılında kurulmuştur. Kurulduğu yıldan günümüze kadar il, ilçe ve farklı illerde etkinliklerini müzikseverlerle buluşturmaktadır. Cemiyetin çatısı altında çok değerli saz ve ses sanatkârlarının toplanması; Türk Halk ve Türk Sanat Müziğinin sevdirilmesi, yetenekli gençlerin teşvik edilmesi ve kendilerini geliştirmeleri konularında çok başarılı çalışmalar yapmaktadır.

 

Bugüne kadar birçok yetenekli kişiye rehberlik eden Ordu Musiki Cemiyeti, 2007 yılında 250 kursiyeriyle saz, korist ve solistleriyle eğitimlerini sürdürmektedir.

 

 

Ünye Belediyesi Kültür - Sanat ve Konservatuar Müdürlüğü

 

İlimiz Ünye İlçesinde faaliyet göstermektedir. 06.05.1992 tarihinde açılan Konservatuar Müdürlüğü, tiyatro, Türk halk müziği, Türk sanat müziği ve halk oyunları bölümleri oluşturulmuştur. Müziğe ve Halk oyunlarına eğilimli gençlere ilgili alanlarda eğitim vererek yeteneklerinin gelişimine katkıda bulunduğu gibi toplumsal kültürün yaşatılması için önemli bir yer tutmaktadır. Kuruluş yılından günümüze kadar birçok yetenekli gencin keşfedilmesi ve gelişimine katkıları yanı sıra Halk konserleri ve gösterileriyle Ünyeli izleyicilerini takdirlerini kazanmıştır.   

 

 

Efirli Siteler Birliği Korosu

 

2002 yılında İlimiz Perşembe ilçesi Efirli köyünde bulunan site sakinlerinin bir araya gelmesiyle oluşturulmuş bir müzik topluluğudur.

 

Çalışmaların yoğun ilgi görmesiyle genişleyen grup bir koroya dönüşmüştür.

 

Amatör saz ve seslerin birlikteliği ve zaman içerindeki uyumla eserleri halka konserlerle buluşturmuşlardır. Kuruluşundan bugüne Ordu ve Perşembe’de 7 konser vermişlerdir.

 

 

Tedaş Türk Sanat Müziği Korosu

 

Yeşilırmak Elektrik Dağıtım Ordu İl Müdürlüğü bünyesinde kurula Koro 01.01.2005 yılından itibaren faaliyetlerini sürdürmektedir. Kurumun kendi bünyesinde çalışanlarından oluşan Türk Sanat Musikisi Korosu çalışmalarını halk konserleriyle sunmaktadır.

 

 

Azdur Sanat ve Kültür Derneği

 

Kasım 2006 yılında kurulan Derneğin amacı her yaş grubundaki kişilerin spor, sanat ve kültürel faaliyetlerinin etkinleştirilmesini sağlamak ve bu alanlarda çalışmalar yapan kişi ve kuruluşlara destek vermek, üyelerine ve bünyesindeki sporcu ve sanatçılara destek vererek etkinliklerini sunma olanağı sağlamaktır.

 

Henüz yeni kurulmuş olmasına rağmen 400 lisanslı satranç sporcusu sayısına ulaşarak etkin bir görünüm sergilemektedir. Ordu ilinde 620 lisanslı satranç oyuncusu katılımıyla büyük bir turnuva organizesini kısa zamanda gerçekleştirerek satranç sporunun profesyonel tanıtımına ve yayılmasına büyük katkıda bulunmuş ve Ordu ilinde kültürel gelişimine katkıda bulunmaktadır.

 

Ayrıca Dernek sanatsal etkinlikler kapsamında farklı yaş gruplarına resim sanatını sevdirmek ve uygulama ortamı ve kültür-eğitim seminerleri düzenleyerek İlimizdeki önemli bir ihtiyaca cevap vermeye çalışmaktadır.

 

 

Özel Aysel Cömert Müzik Kursu

 

2006 yılında kuruldu. Kuruluş amacı; müziği sevdirmek ve yasal yollardan eğitim vermek ve Müzik sanatında yetenekli gençleri yüksek öğretim kurumlarına yönlendirmek olarak belirleyen Kurs, ayrıca bünyesinde bir Türk Sanat Müziği Korosu kurarak İlde konserler vermektedir. Milli Eğitim Bakanlığından onaylı Özel Aysel Cömert Müzik Kursu;  altı müzik eğitmeni ve 150 öğrenci kapasitesi bulunmaktadır.

 

(Hazırlayan: Orhan ZAFER- Habibe SOYTÜRK)